વરરાજા

(આ જુના બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ ચિત્રને રંગીન બનાવેલું છે)

મહેર વરરાજાઓના પરંપરાગત પોષાક અને આભુષણો અહીં વિવિધ ચિત્રો દ્વારા દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરેલ છે. ઉપરોક્ત ચિત્રમાં વરરાજાએ માથા પર બાંધેલ “આંટીયાળી પાઘડી“  ખાસ જોવા લાયક છે, ફ્ક્ત લગ્નપ્રસંગે, વરરાજા જ આ પાઘડી રાતા રંગની બાંધે છે, જ્યારે અન્ય સમયે આ પાઘડીનો રંગ સફેદ હોય છે. આ પાઘડી બાંધવાની કળા હજુ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ગલઢેરા લોકો પાસે સચવાયેલી પડી છે, નવી પેઢીએ આ કળા હસ્તગત કરી અને સંસ્કૃતિનું જતન કરવામાં રસ દાખવવા જેવો છે.

ત્યાર બાદ ગળામાં ઉપર તરફ પહેરેલું નાનું સોનાનું આભુષણ “કાંઠલી” તરીકે ઓળખાય છે. આ આભુષણ લગભગ ૧૦ તોલા (૧૦૦ ગ્રામ) સોનાનું બનેલું હોય છે.  તેની નીચે પહેરેલું મોટું આભુષણ “મોહનહાર” તરીકે ઓળખાય છે. આ આભુષણ લગભગ ૨૫ થી ૫૦ તોલા (૨૫૦ થી ૫૦૦ ગ્રામ) સોનાનો બનાવાયેલો હોય છે.

મહેર વરરાજાઓને ડાબા ખભા પરથી જમણી તરફ લાલ રંગના કાપડનો પટ્ટો ખાસ બાંધવામાં આવે છે, જેને “વરફીંટીયો” કહે છે. છેડાછેડી બાંધતી વખતે ક્ન્યાની ચુંદડી શાથે આ ફીંટીયાના છેડાનીં ગાંઠ બાંધવામાં આવે છે. 

—————————————————————————

મહેર વરરાજા (ઘોડેસ્વાર)

(ચિત્ર સાભાર: અમીત ઓડેદરા, યુ.કે.)

 આ ચિત્રમાં ખાસ એ જોઇ અને આનંદ થાય છે કે યુ.કે. માં વસતા આપણાં જ્ઞાતિજનો લગ્ન પ્રસંગે આવા સુંદર પારંપારિક વસ્ત્રાલંકારો ધારણ કરી, આપણી પરંપરા યાદ કરી અને આપણી સંસ્કૃતિને જીવતી રાખવામાં સિંહફાળો આપે છે. અહીં પણ વરરાજાનાં હાથમાં રહેલ તલવાર અને ગળામાં ધારણ કરેલ ઝુમણું ખાસ નોંધવા લાયક છે.  (…અપૂર્ણ)